Het belangrijkste in het kort Het Europees Hof van Justitie heeft met zijn arrest van 18 december 2025 een baanbrekende beslissing genomen over het gebruik van body-cams in Europa. De kernvraag is: welke informatieverplichtingen op het gebied van gegevensbescherming gelden wanneer kaartjescontroleurs, beveiligingspersoneel of andere werknemers body-cams dragen?
Het antwoord van het Hof van Justitie is duidelijk: art. 13 AVG is van toepassing. Dit betekent dat de betrokken personen onmiddellijk op het moment van de opname moeten worden geïnformeerd en niet achteraf, zoals in art. 14 AVG.
Het arrest bevestigt daarmee een standpunt dat wij bij NetCo al jaren verdedigen: het gebruik van body-cams in overeenstemming met de AVG is niet alleen mogelijk, maar ook absoluut noodzakelijk voor de bescherming van de rechten van passagiers en voor de bewijskracht voor de rechter. ## Inhoudsopgave ## De oorspronkelijke zaak: 355.000 euro boete in Stockholm
Het Zweedse vervoersbedrijf AB Storstockholms Lokaltrafik (SL) rustte zijn kaartjescontroleurs sinds december 2018 uit met body-cams. De doelstellingen waren begrijpelijk: bedreigende situaties documenteren, agressie voorkomen en passagiers zonder geldig vervoersbewijs identificeren. Een doel dat steeds belangrijker wordt gezien het toenemende geweld tegen personeel van het openbaar vervoer in heel Europa. Desondanks legde de Zweedse gegevensbeschermingsautoriteit in juni 2021 een boete op van omgerekend ongeveer 355.000 euro. De beschuldiging: de passagiers waren niet geïnformeerd over de gegevensverwerking overeenkomstig artikel 13 van de AVG.
Het vervoersbedrijf voerde aan dat het ging om gegevensverzameling in de zin van artikel 14 AVG, aangezien de passagiers hun gegevens niet actief hadden verstrekt. Het hoogste administratieve gerechtshof van Zweden legde de kwestie uiteindelijk voor aan het Hof van Justitie van de Europese Unie. ## De kernpunten van het arrest van het Hof van Justitie van de Europese Unie ### Artikel 13 AVG is van toepassing – niet artikel 14
Het Hof van Justitie van de Europese Unie stelt duidelijk: als een persoon wordt gefilmd door een body-cam, is hij zelf de bron van de gegevens. De gegevens worden rechtstreeks bij de betrokkene verzameld, ook al handelt deze niet actief en is hij niet op de hoogte van de opname. Artikel 14 AVG is alleen van toepassing als de verwerkingsverantwoordelijke geen direct contact heeft met de betrokkene en de gegevens uit een andere bron verkrijgt. Bij body-cams is dat niet het geval.
Informatie moet onmiddellijk worden verstrekt Volgens art. 13, lid 1 AVG moet de informatie “op het moment van verzameling” worden verstrekt. Het Hof van Justitie benadrukt: achteraf verstrekte informatie is bij body-cams in principe niet voldoende. Betrokkenen moeten zo vroeg mogelijk kunnen begrijpen dat er wordt gefilmd en voor welk doel.
Het Hof waarschuwt: zonder tijdige informatie bestaat het risico van verborgen surveillancepraktijken. Dit vormt een schending van de artikelen 7 en 8 van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie.
Praktische uitvoering: het getrapte informatiemodel Het Hof van Justitie verwijst naar de richtsnoeren 3/2019 van het Europees Comité voor gegevensbescherming (EDSA) inzake videobewaking. Volgens deze richtsnoeren kan aan de informatieplicht worden voldaan in een getrapte procedure: ### Niveau 1: informatie ter plaatse De belangrijkste informatie moet direct zichtbaar zijn op een informatiebord:
- Naam en contactgegevens van de verantwoordelijke * Doel van de gegevensverwerking (bijv. bescherming van het personeel, de-escalatie) * Rechtsgrondslag van de verwerking * Ontvangers van de gegevens * Bewaartermijn van de opnames * Vermelding van het recht op informatie en verwijdering ### Niveau 2: Volledige informatie over gegevensbescherming
De volledige verplichte informatie kan op een gemakkelijk toegankelijke plaats worden verstrekt, bijvoorbeeld via een QR-code op het informatiebord, een mededeling in de voertuigen of op de website van het vervoersbedrijf. ## GDPR-conform gebruik van body-cams: zo slaagt de implementatie Het arrest van het Hof van Justitie van de Europese Unie bevestigt wat wij bij NetCo al jaren in de praktijk toepassen: body-cams kunnen in overeenstemming met de AVG worden gebruikt – mits vanaf het begin de juiste maatregelen worden genomen. Van de camera-opname tot de gegevensverwerking voldoet onze oplossing aan de Europese richtlijnen voor gegevensbescherming. ### Checklist voor gebruik in overeenstemming met de AVG Om een rechtsgeldig gebruik van body-cams te garanderen, moet rekening worden gehouden met de volgende punten:
- Een gebruiksconcept opstellen: het gebruik is alleen toegestaan als het plaatsvindt voor vooraf vastgestelde doeleinden. * Het doel van de verwerking definiëren: bijvoorbeeld de bescherming van het eigen personeel tegen geweld. * Een verwerkingsregister opstellen: documentatie van alle verwerkingsactiviteiten.
- Transparantievereiste naleven: Informatieplicht volgens art. 13 AVG implementeren. * Bedrijfsovereenkomst aanpassen: Het gebruiksconcept moet onderdeel worden van een dienst- of bedrijfsovereenkomst. * Gegevensbeschermingseffectbeoordeling uitvoeren: Risicobeoordeling voor de rechten van de betrokkenen.
- Technisch-organisatorische maatregelen (TOM) nemen: bescherming van persoonsgegevens waarborgen.
Tip: gratis gids voor het gebruik van body-cams in overeenstemming met de AVG biedt beproefde strategieën van marktleiders en succesverhalen met concrete cijfers. Praktische gids aanvragen ”
In geen enkel ander land is het gebruik van body-cams zo sterk gereguleerd door de wetgeving inzake gegevensbescherming. Als enige Duitse fabrikant weten wij hoe het gebruik in overeenstemming met de AVG kan worden gerealiseerd. ” Dr. Matthias Hagner, CEO NetCo Body-Cam ## De-escalatie in plaats van alleen documentatie Het arrest van het Hof van Justitie van de Europese Unie versterkt de informatieverplichtingen, maar stelt het fundamentele nut van body-cams niet ter discussie. Integendeel: bij correct gebruik zijn body-cams een effectief instrument voor de-escalatie en bescherming van het personeel. De cijfers spreken voor zich: alleen al bij de Deutsche Bahn zijn sinds 2022 meer dan 75.000 geweldsdelicten tegen medewerkers geregistreerd. De spoorweg- en vervoersvakbond (EVG) ondersteunt het gebruik van body-cams uitdrukkelijk als preventieve maatregel.
De NetCo-body-cam hanteert daarbij een unieke aanpak: het grote display aan de voorkant met spiegel functie confronteert agressieve personen direct met hun eigen gedrag. Dit biedt de kans om na te denken en zich bewust te worden van mogelijke gevolgen. Zo worden strafbare feiten niet alleen gedocumenteerd, maar ook voorkomen.
De resultaten uit de praktijk: * 75 % de-escalatie alleen al door het activeren van het display bij de ordedienst van Duisburg * De Wiener Linien constateerden door het inschakelen van het display een de-escalatie in 50 % van de gevallen ## Beproefd in de praktijk
NetCo-body-cams worden al meer dan vijf jaar met succes gebruikt in verschillende landen. Tot onze klanten behoren bijvoorbeeld: * Deutsche Bahn: gebruik ter bescherming van het controlepersoneel * Kölner Verkehrs-Betriebe (KVB): openbaarvervoersveiligheid in de miljoenenstad * Wiener Linien: de-escalatie door frontdisplay
- Politie Bremen: betrouwbaar hulpmiddel sinds 2018 * Ordnungsamt Duisburg: doorweg positieve feedback van de hulpdiensten * Charité: bescherming van patiënten en medisch personeel
Kennis delen: de Body-Cam-conferentie De jaarlijkse Body-Cam-conferentie brengt professionals uit de politie, het openbaar vervoer, beveiligingsdiensten en gemeenten samen. Onder het motto “Expertise – Netwerk – Best Practice” biedt de conferentie een platform voor de nieuwste ontwikkelingen, uitdagingen en best practices rond het gebruik van body-cams en alle daarmee samenhangende onderwerpen, inclusief gegevensbescherming.
De volgende conferentie vindt plaats op 27 mei 2026 in Frankfurt. Meer informatie over de conferentie
Transparantie en bescherming horen bij elkaar Het arrest van het Hof van Justitie van de Europese Unie stelt een duidelijke norm op het gebied van gegevensbescherming: wie personen met body-cams filmt, moet hen ook onmiddellijk informeren. Een beroep op artikel 14 van de AVG – en daarmee de mogelijkheid om achteraf of helemaal geen informatie te verstrekken – is bij body-cams uitgesloten.
Voor vervoersbedrijven, gemeentelijke ordediensten en beveiligingsbedrijven betekent dit dat body-cam-concepten holistisch moeten worden benaderd. Naast een solide rechtsgrondslag en korte verwijderingstermijnen zijn zichtbare, begrijpelijke en meerfasige privacyverklaringen onmisbaar. Als enige Duitse fabrikant van body-cams zijn wij bij NetCo precies op de hoogte van de eisen van de Duitse wetgeving inzake gegevensbescherming. Onze oplossingen, van hardware en software tot uitgebreide handleidingen, zijn speciaal ontwikkeld voor gebruik in overeenstemming met de AVG. Gegevensbescherming mag niet achteraf worden toegevoegd. Transparantie begint bij het eerste beeld. ## Juridische basis * HvJ-EU, arrest van 18-12-2025 – C-422/24
- Art. 13 AVG – Informatieplicht bij het verzamelen van gegevens bij de betrokkene * Art. 14 AVG – Informatieplicht bij het verzamelen van gegevens uit andere bronnen * EDSA-richtlijnen 3/2019 inzake de verwerking van persoonsgegevens door videotoestellen * Art. 7 en 8 Handvest van de grondrechten van de Europese Unie ## Veelgestelde vragen (FAQ) Moeten passagiers toestemming geven voor de opname met een body-cam? Nee. De opname kan plaatsvinden op basis van een gerechtvaardigd belang overeenkomstig art. 6, lid 1, onder f), AVG. Toestemming is niet vereist, maar informatie overeenkomstig art. 13 AVG wel.
Is het vonnis ook van toepassing op pre-recordingfuncties? Ja. Zodra de camera is geactiveerd en beeldgegevens vastlegt, is er sprake van gegevensverzameling. De NetCo-body-cam biedt een pre-recordingfunctie van maximaal 120 seconden, zodat cruciale momenten altijd worden vastgelegd, zelfs als de opname pas later wordt gestart.
Kunnen body-cam-opnames worden gebruikt in de rechtbank? Ja, maar alleen bij gebruik dat voldoet aan de AVG. Het vonnis benadrukt: zonder naleving van de informatieverplichtingen riskeren vervoersbedrijven niet alleen boetes, maar ook de bruikbaarheid van de opnames. De NetCo-oplossing is speciaal ontwikkeld voor de Duitse vereisten op het gebied van gegevensbescherming.
Hoe lang mogen de opnames worden bewaard? Zo kort mogelijk. De bewaartermijn is afhankelijk van het doel. Voor het documenteren van incidenten is een paar dagen tot weken gebruikelijk. Langere bewaartermijnen vereisen een speciale motivering.